Miçiqan Universiteti vaxtından əvvəl menopoz və ya xərçənglə əlaqəli xəstəlikləri olan qadınlar üçün süni yumurtalıqların inkişafına səbəb olan yumurtalıq hüceyrə atlası yaradır.
Miçiqan Universitetinin alimləri yumurtalıq hüceyrələrinin ətraflı atlası – yumurtalıqlarda hansı hüceyrələrin mövcud olduğunu, onların necə qarşılıqlı əlaqədə olduğunu və yaş və ya xəstəliklə necə dəyişdiyini göstərən növlər xəritəsi yaradıblar.
Bu niyə lazımdır?
- Bir çox qadınlar xərçəng müalicəsi (kimyaterapiya və ya şüa terapiyası kimi) səbəbindən vaxtından əvvəl menopoz və ya yumurtalıq funksiyasının itirilməsi ilə üzləşirlər.
- Yumurtalıq funksiyasının itirilməsi təkcə sonsuzluğa deyil, həm də ciddi hormonal problemlərə – osteoporoza, ürək-damar xəstəliklərinə və həyat keyfiyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olur.
Nə yenilik var?
- Müasir tək hüceyrəli transkriptomikadan (tək hüceyrəli RNT-seq) istifadə edərək, yumurtalıq hüceyrələrində gen ifadəsinin ətraflı xəritəsini tərtib etmişlər.
- Bu, yumurtaların yetişməsində, hormonların sintezində və reproduktiv funksiyanın saxlanmasında hansı hüceyrələrin əsas rol oynadığını anlamağa imkan verdi.
Bu nəyə gətirib çıxaracaq?
- Süni yumurtalıqların inkişafı – itirilmiş funksiyaları əvəz edə bilən biomühəndislik strukturları.
- Qadın sonsuzluğu və erkən menopoz üçün məqsədyönlü terapiya.
- Fərdi tibb – reproduktiv potensialı proqnozlaşdırmaq və hormonal balanssızlığı düzəltmək bacarığı.
Prinsipcə, biz gələcəkdə qadınlara təkcə uşaq dünyaya gətirmə qabiliyyətini deyil, həm də normal hormonal balansı qoruyub saxlaya biləcək “canlı protez” yaratmaqdan danışırıq.
